Vallen en opstaan

Geen mens valt graag. Vallen doet pijn. Je kunt schaafwonden oplopen, kneuzingen of zelfs botbreuken. Je kunt er littekens aan overhouden. Ik herinner mij nog levendig dat mijn vader op een dag de zijwieltjes van mijn fietsje deed: als klein meisje moest ik op twee wielen leren rijden. Wat was dat ineens eng! En ja, ik ben een aantal keren gevallen; dat was echt niet leuk. Maar met vallen en opstaan en met de beschermende aanwezigheid van mijn vader heb ik het geleerd. Wat een feest toen ik het kon!

Gaandeweg het leven kun je op allerlei manieren vallen. Letterlijk, door te struikelen over een stoeptegel, het uitglijden over een laagje ijs, het missen van een traptrede… Ook geestelijk kan het gebeuren. Je kunt diep vallen door een fout die je maakt of door kwetsuren die je een ander bezorgt. In de loop van het leven kun je ook littekens oplopen door wat je overkomt: onrecht dat je wordt aangedaan, het verliezen van je baan, echtscheiding, ziekte, een kind of een ander geliefd iemand die sterft… Zoiets kan heel diep in je ziel snijden. Ben je in staat om dan nog op te staan? Lukt dat ook nog na de zoveelste pijnlijke gebeurtenis op rij? Zijn er dan mensen om je heen, die als engelen je weer op de been helpen? Wie of wat geeft je dan zelfvertrouwen, houvast en kracht om op te staan? 

Elk jaar opnieuw volgen we in de liturgie Jezus op zijn levensweg, met in toenemende mate hindernissen en tegenstand op die weg. In de Goede Week volgen we Hem op zijn kruisweg. Tot driemaal toe valt Jezus onder het gewicht van het kruis dat Hij heeft te dragen. We verbinden zijn lijden met het leed in ons eigen leven en in de wereld, met ons vallen en ons verlangen te kunnen opstaan. We zoeken troost en bemoediging bij Jezus en bij mensen die met ons meelopen. We laten ons raken en horen de roep om zélf mensen nabij te zijn die een kruis hebben te dragen. En dan volgt het mysterie van Pasen: het opstaan van Jezus uit alles wat dood maakt.

Tijdens onze pelgrimsreis naar Rome werd ik in het bijzonder getroffen door de heilige deur van de Santa Maria Maggiore. De verrezen Heer toont er zijn wonden. Juist die wonden zijn door het jubeljaar extra gaan glimmen, door de vele pelgrims die bij hun doorgang op die deur zijn wonden hebben aangeraakt en zichzelf ermee hebben bekruist. Glimmende wonden… Onze opgelopen kwetsuren zijn niet weg te wissen, maar kunnen ondanks alle geleden pijn een bijzondere glans gaan geven aan ons verdere leven. Het doet mij denken aan een Japanse kunstvorm: kintsugi. Kintsugi betekent letterlijk ‘gouden verbinding’. Deze kunstvorm herstelt gebroken aardewerk door barsten te vullen met goud, zilver of lak. Dit verheft breuken tot kleurrijke littekens, waarbij imperfectie en geschiedenis worden gevierd als waardevoller dan het origineel. Het staat symbool voor veerkracht, waarbij destructie verandert in herstel en schoonheid. 

Wat een levenskunst als je de breukmomenten in je eigen leven weet om te vormen tot zilver en goud. Kan het voorbeeld van Jezus ons daarbij inspireren en houvast bieden? Zijn opstanding uit de dood vormt als het ware een climax van zijn telkens weer opstaan op zijn eigen levensweg en van al die keren dat Hij andere mensen heeft doen opstaan uit hun pijn. Met Pasen vieren we hoe God in zijn barmhartigheid alle opgelopen barsten en scherven met zijn oneindige liefde vult. In en door Jezus doet God ons opstaan tot nieuw leven, een leven gekleurd door de glans van zijn liefde. Mogen wij leven uit dat geloof. Zalig Pasen!

Petra Mergaerts, pastoraal werkster